معروف ترین جواهرات سلطنتی ایران

تاج کیانی

تاج کیانی ,تاج مخصوص سلاطین قاجار است که به دستور فتحعلی شاه ساخته شد و مورد استفاده سلاطین بعدی از نسل وی قرار گرفت. با انقراض ساسانیان، شاهان ایران دیگر هیچگاه از تاج به این شکل استفاده ننموده بودند و طی آن دوران تاج بصورت جقه بوده است. عناصر به کار رفته در این تاج الماس، زمرد، یاقوت و مروارید می باشد. این تاج هم اکنون در موزه جواهرات ملی ایران نگهداری می شود.

تاج کیانی

تاج پهلوی

رضاشاه پس از رسیدن به سلطنت، حاضر نشد که از تاج کیانی (که مخصوص شاهان قاجار بود) برای تاجگذاری استفاده کند. لذا دستور ساخت این تاج را داد.

رضاشاه پس از رسیدن به سلطنت، حاضر نشد که از تاج کیانی (که مخصوص شاهان قاجار بود) برای تاجگذاری استفاده کند. لذا دستور ساخت این تاج را داد. این تاج توسط گروهی از جواهرسازان ایرانی زیر نظر سراج‌الدین جواهری (اصلاً اهل قفقاز) در سال ۱۳۰۴ خورشیدی ساخته شده‌است.

بدنهٔ این تاج از طلا و نقره مرصع ساخته شده و در چهار طرف دارای گنگره پله پله به سبک شاهان ساسانی است. در ساخت این تاج ۳۳۸۰ قطعه الماس جمعاً به وزن ۱۱۴۴ قیراط، ۵ قطعه زمرد جمعاً به وزن ۱۹۹ قیراط و ۲ آنه، ۲ قطعه یاقوت کبود به وزن ۱۹ قیراط و ۳۶۸ حبه مروارید استفاده شده‌است. وزن تاج با احتساب کلاه مخمل داخلی حدود دو کیلو و هشتاد گرم است.

یک قطعه زمرد منحصر بفرد به وزن حدود یکصد و هفتاد و شش قیراط که با شصت قطعه الماس برلیان و ۱۴۵ قطعه الماس فلامک تزئین شده است، اساس این کمربند را تشکیل داده است. طول بند زربافت آن ۱۱۹ سانتیمتر بوده و به دستور ناصرالدین شاه ساخته شده است.

پنجاه و یکهزار و سیصد و شصت و شش قطعه جواهر نصب شده بر روی یک کره سی و چهار کیلوگرمی به قطر ۶۶ سانتیمتر از طلای ناب. این کره در سال ۱۲۹۱ خورشیدی به دستور ناصرالدین شاه ساخته شده‌است. اقیانوس‌ها و دریاها زمردنشان و آسیا مرصع به یاقوت و لعل‌، ایران مرصع به الماس، اروپا مرصع به یاقوت، آفریقا مرصع به یاقوت سرخ و کبود و آمریکای شمالی و جنوبی، استرالیا مرصع به یاقوت و لعل است و خط استوا به وسیله الماس نشان داده شده و دو حلقه زرین ساده که در روی آن‌ها گل‌های الماس نشان نصب شده‌، به طور متقاطع کره را در میان گرفته است‌.
بر روی کره القاب ناصرالدین شاه منبت و الماس نشان شده است‌. در این کره‌، کوه دماوند با یاقوت درشتی مشخص و شهر تهران با یاقوت معروفی به نام اورنگ‌زیب نمایان است‌. این كره در حال حاضر در موزه جواهرات ملی ايران قرار دارد.

تاج پهلوی

دریای نور

دریای نور، زوج الماس معروف کوه نور است و هر دو از قدیمی ترین جواهرات شناخته شده جهان می‌باشند. این الماس صورتی رنگ، یکی از بزرگترین الماسهای شناخته شده جهان است.
تاریخچه این الماس به اساطیر و افسانه‌ها می‌رسد.
نقل است که بر دسته شمشیر افراسیاب نصب بوده و رستم آنرا در جنگ با تورانیان تصاحب نموده است. در حمله امیر تیمور به ‌غارت رفت و به دست محمدشاه هند رسید. این الماس به همراه زوج دیگرش کوه نور (که اکنون روی تاج ملکه انگلستان نصب شده‌است) توسط نادر شاه افشار در جنگ با هند به دست آمده و در سال ۱۷۳۹ میلادی به ایران آورده شدند. ظاهرا محمدشاه به هنگام تسلیم به نادر آنرا در عمامه خود مخفی نموده که توسط سربازان یافته می‌شود.

دریای نور پس از قتل نادر به نوه او شاهرخ‌میرزا (آخرین پادشاه افشار) رسید و سپس به دست امیر علم خان خزیمه و بعد به محمد حسن خان قاجار و بعد به لطفعلی‌خان زند و سر انجام به دست آغا محمدخان قاجار افتاد. ناصرالدین شاه (با استدلالاتی که منطقی می‌نماید) معتقد بود که این جواهر یکی از گوهر‌های تاج کورش کبیر بوده‌است. او برای تولیت این گوهر قیمتی منصبی مخصوص قرار داده بود.

این جواهر در زمان محمدعلی شاه و هنگام شکست وی از مشروطه خواهان به سفارت روسیه برده شد که خوشبختانه به همت مشروطه خواهان بازپس داده شد و هم اکنون در موزه بانک مرکزی واقع در خیابان فردوسی تهران قرار دارد.

دریای نور تا زمان ناصرالدین شاه در وسط یکی از بازوبندهای سلطنتی نصب می‌شد، ولی در زمان او که استفاده از بازوبند منسوخ شد، آن را به صورت پیش کلاه درآوردند و در قابی زرین با شیر و خورشید و تاج مرصع به ۴۵۷ قطعه برلیان ریز و عالی و چهار قطعه یاقوت قرار دادند. این الماس برلیان از دو سو تراش خورده و به شکل هرم مثلث‌القاعده‌ای است که قاعده آن چهار سانتی‌متر درازا و سه سانتی‌متر پهنا دارد و دو سوی دیگر حدود دو سانتی‌متر است‌. همه سطوح دریای نور صاف و یک نواخت است‌، جز یک سمت آن که فتحعلی‌ شاه با کندن عبارت <سلطان صاحب‌قران فتح‌علی‌شاه قاجار ۱۲۴۴>، از ارزش آن کاسته است

دریای نور که درشت‌ترین و زیباترین الماس برلیان در میان گوهرهای سلطنتی ایران و یکی از گوهرهای معروف جهان است‌. گفته می‌شود این الماس هزار سال پیش کشف و استخراج شده است‌. وزن آن اکنون هفت مثقال و ۲۰ نخود، یعنی در حدود ۱۸۲ قیراط وصورتی است ولی پیش از تراش زیادتر از این بوده‌است.رنگ این الماس یکی از استثنایی ترین وکمیاب ترین رنگها میان الماسهای برلیان شناخته شده جهان است.

 

دریای نور

نیمتاج نورالعین

از باشکوه ترین نیمتاج های موجود در گنجینه خزانه جواهرات ملی، نیمتاج نورالعین است که برای فرح پهلوی، همسر سوم محمدرضاشاه ساخته شد. این نیمتاج که کار ظریف و زیبای جواهرساز معروف نیویورکی به نام هری وینستون است در سال 1338 خورشیدی در مراسم عروسی فرح دیبا بر سر وی گذاشته شد و برای الماس صورتی کمیابی که به آن جلوه خاصی بخشیده، بسیار مشهور شده است. الماس صورتی نورالعین که گفته می شود بخشی از الماس مشهور دریای نور است بر روی پایه پلاتینی خود به زیبایی می درخشد و جلوه گری می کند. نیمتاجی که الماس های زرد، سفید و صورتی کوچک آن، الماس بزرگتر را در میان گرفته اند و هنر عالی سازنده اش را به نمایش می گذارند.

داستان جالبی که در مورد نیمتاج نورالعین وجود دارد به سال 1344 و زمان بررسی جواهرات ملی توسط چند دانشمند کانادایی باز می گردد. آنها در تحقیق های خود به نوشته های تاورنیه -سیاح و جواهرشناس معروف فرانسوی- بر می خورند که در کتاب خود نامی از الماسی صورتی رنگی به وزن 242 قیراط آورده است و اشاره می کند این الماس را در سال 1642 میلادی در شرق دیده است. او در توصیف خود از این الماس از آن با نام الماس یا لوح بزرگ جواهرنشان (Grand Table Diamante) یاد می کند. این توصیف ها باعث می شود توجه دانشمندان کانادایی به الماس های دریای نور و نورالعین جلب شود و به بررسی ویژگی آنها بپردازند. دانشمندان بعد از تحقیقات شان به این نتیجه رسیدند که الماس دریای نور و نورالعین در اصل یک قطعه الماس بوده اند که بعدا به دو تکه تقسیم شده اند و قطعه بزرگ دریای نور و قطعه کوچکتر به وزن 60 قیراط نورالعین نام گرفته است.

از باشکوه ترین نیمتاج های موجود در گنجینه خزانه جواهرات ملی، نیمتاج نورالعین است که برای فرح پهلوی، همسر سوم محمدرضاشاه ساخته شد. این نیمتاج که کار ظریف و زیبای جواهرساز معروف نیویورکی به نام هری وینستون است در سال 1338 خورشیدی در مراسم عروسی فرح دیبا بر سر وی گذاشته شد و برای الماس صورتی کمیابی که به آن جلوه خاصی بخشیده، بسیار مشهور شده است. الماس صورتی نورالعین که گفته می شود بخشی از الماس مشهور دریای نور است بر روی پایه پلاتینی خود به زیبایی می درخشد و جلوه گری می کند. نیمتاجی که الماس های زرد، سفید و صورتی کوچک آن، الماس بزرگتر را در میان گرفته اند و هنر عالی سازنده اش را به نمایش می گذارند.

داستان جالبی که در مورد نیمتاج نورالعین وجود دارد به سال 1344 و زمان بررسی جواهرات ملی توسط چند دانشمند کانادایی باز می گردد. آنها در تحقیق های خود به نوشته های تاورنیه -سیاح و جواهرشناس معروف فرانسوی- بر می خورند که در کتاب خود نامی از الماسی صورتی رنگی به وزن 242 قیراط آورده است و اشاره می کند این الماس را در سال 1642 میلادی در شرق دیده است. او در توصیف خود از این الماس از آن با نام الماس یا لوح بزرگ جواهرنشان (Grand Table Diamante) یاد می کند. این توصیف ها باعث می شود توجه دانشمندان کانادایی به الماس های دریای نور و نورالعین جلب شود و به بررسی ویژگی آنها بپردازند. دانشمندان بعد از تحقیقات شان به این نتیجه رسیدند که الماس دریای نور و نورالعین در اصل یک قطعه الماس بوده اند که بعدا به دو تکه تقسیم شده اند و قطعه بزرگ دریای نور و قطعه کوچکتر به وزن 60 قیراط نورالعین نام گرفته است.

نیمتاج نورالعین

تخت نادری

در زمان گردش تان در سالن خزانه جواهرات هنگامی که به انتهای سالن می رسید صندلی جواهرنشانی با زرق و برق خاص خود تمام توجه تان را به خود جلب می کند. این صندلی که به نام تخت نادری مشهور است به دستور فتحعلی شاه قاجار و با همت جواهرسازان و صنعتگران ایرانی ساخته شده است. تختی مرصع و میناکاری شده که 22 هزار قطعه سنگ و جواهر قیمتی آن را به شکلی بدیع آراسته اند و از آنجایی که تختی به مانند این در زیبایی و ارزش وجود ندارد نادر (به معنای کمیاب) نام گرفته است. فتحعلی شاه به هنگام اردوکشی به سلطانیه زنجان، دستور ساخت این تخت را داده بود به همین جهت سازندگان برای اینکه بتوانند آن را راحت تر حمل کنند در 9 قطعه مجزا ساختند. از این تخت تنها در سفرهای پادشاه مورد استفاده قرار می گرفت و باقی اوقات در کنار تخت طاووس در تالار سلام در کاخ گلستان جای خوش می کرد. البته بعدها در زمان پهلوی تخت نادری از کاخ گلستان به گنجینه جواهرات سلطنتی بانک مرکزی منتقل شد و آخرین باری هم که این صندلی مورد استفاده قرار گرفت زمان تاجگذاری محمدرضاشاه پهلوی در تاریخ چهارم آبان ماه ۱۳۴۶ خورشیدی بود.

شکل، ترکیب و تزیینات تخت نادری از دیگر تخت مشهور دوره قاجار، یعنی تخت طاووس زیباتر و چشمگیرتر است. پشت اندازی که برای این تخت دوخته شده است نقشی از ترنج و جواهرات درشت و کوچک دارد که به زیبایی تخت اضافه می کند. در دو سمت این پشت انداز نقش دو اژدهای پیچ خورده یا سمندر دیده می شود که سرشان به شکل عقاب یا طوطی درآمده است و قصد دارند قدرت فردی که بر روی آن نشسته را به رخ بکشد. اگر هم در طرح پله اول تخت دقت کنید طرحی مانند همین اژدها را می بینید که پا دارد و به سطح و دیواره پله چسبیده است. دیواره عمودی پله اول تخت با نقش شیری برجسته تزیین شده و بر زیبایی و ابهت صندلی افزوده است. تزیین دیگری که در قسمت داخلی توجه شما را به خود جلب می کند نقش دو طوطی میناکاری شده داخل ترنج های اسلیمی مشبک است.

در زمان گردش تان در سالن خزانه جواهرات هنگامی که به انتهای سالن می رسید صندلی جواهرنشانی با زرق و برق خاص خود تمام توجه تان را به خود جلب می کند. این صندلی که به نام تخت نادری مشهور است به دستور فتحعلی شاه قاجار و با همت جواهرسازان و صنعتگران ایرانی ساخته شده است. تختی مرصع و میناکاری شده که 22 هزار قطعه سنگ و جواهر قیمتی آن را به شکلی بدیع آراسته اند و از آنجایی که تختی به مانند این در زیبایی و ارزش وجود ندارد نادر (به معنای کمیاب) نام گرفته است. فتحعلی شاه به هنگام اردوکشی به سلطانیه زنجان، دستور ساخت این تخت را داده بود به همین جهت سازندگان برای اینکه بتوانند آن را راحت تر حمل کنند در 9 قطعه مجزا ساختند. از این تخت تنها در سفرهای پادشاه مورد استفاده قرار می گرفت و باقی اوقات در کنار تخت طاووس در تالار سلام در کاخ گلستان جای خوش می کرد. البته بعدها در زمان پهلوی تخت نادری از کاخ گلستان به گنجینه جواهرات سلطنتی بانک مرکزی منتقل شد و آخرین باری هم که این صندلی مورد استفاده قرار گرفت زمان تاجگذاری محمدرضاشاه پهلوی در تاریخ چهارم آبان ماه ۱۳۴۶ خورشیدی بود.

جقه نادری

جقه نادری از مشهورترین جواهرات ایران محسوب می شود و در قرن دوازدهم هجری قمری ساخته شده است. اثری با زمردی درشت و خوشرنگ در میان که الماس ها و زمردهای دیگر آن را در آغوش گرفته و جواهری نفیس و اعلا را به وجود آورده اند. هنر سازنده جقه تنها در استفاده از الماس و زمرد برای ساخت آن محدود نمی شود؛ او برای هرچه باشکوه تر کردن اثر هنری خود از سه آویز زمرد سبز اَمرودی زیر جقه استفاده کرده است. قسمت بالایی جقه نیز به هفت شقه تقسیم شده و در دو سمت هر شقه دو ریسه از برگ و گل الماس نشان به چشم می خورد. بر روی نوک شقه ها نیز دو آویز زمرد بسیار اعلای سعیدی امرودی نصب شده است که نشان از ذوق سازنده دارد. بر بالای زمرد درشت میانی نیز هلالی الماس نشان و بر پایین آن در دو طرف، اشکالی به صورت درفش، طبل، لوله توپ و سرنیزه روی زه زین دیده می شود. پارچه درفش نیز با سه ردیف یاقوت، الماس و زمرد کمرنگ تزیین شده تا تجمل این جقه را به حد اعلای خود برساند. در کنار اینها الماس های فلامک ریز و درشت که در ساخت جقه به کار رفته اند، بر زیبایی این اثر یگانه و گرانبها افزوده اند. گفته می شود آن جقه با وزن 33 مثقال و 16 نخود، هر از گاهی مورد استفاده رضاشاه پهلوی نیز قرار می گرفت.

جقه-نادری

در زمان گردش تان در سالن خزانه جواهرات هنگامی که به انتهای سالن می رسید صندلی جواهرنشانی با زرق و برق خاص خود تمام توجه تان را به خود جلب می کند. این صندلی که به نام تخت نادری مشهور است به دستور فتحعلی شاه قاجار و با همت جواهرسازان و صنعتگران ایرانی ساخته شده است. تختی مرصع و میناکاری شده که 22 هزار قطعه سنگ و جواهر قیمتی آن را به شکلی بدیع آراسته اند و از آنجایی که تختی به مانند این در زیبایی و ارزش وجود ندارد نادر (به معنای کمیاب) نام گرفته است. فتحعلی شاه به هنگام اردوکشی به سلطانیه زنجان، دستور ساخت این تخت را داده بود به همین جهت سازندگان برای اینکه بتوانند آن را راحت تر حمل کنند در 9 قطعه مجزا ساختند. از این تخت تنها در سفرهای پادشاه مورد استفاده قرار می گرفت و باقی اوقات در کنار تخت طاووس در تالار سلام در کاخ گلستان جای خوش می کرد. البته بعدها در زمان پهلوی تخت نادری از کاخ گلستان به گنجینه جواهرات سلطنتی بانک مرکزی منتقل شد و آخرین باری هم که این صندلی مورد استفاده قرار گرفت زمان تاجگذاری محمدرضاشاه پهلوی در تاریخ چهارم آبان ماه ۱۳۴۶ خورشیدی بود.

تاج شهبانو و گردنبند تاجگذاری

از دیگر تاج های سلطنتی مشهور خزانه جواهرات ملی ایران، تاجی ست که در زمان تاجگذاری فرح پهلوی بر سر او گذاشته شد و تنها توسط او مورد استفاده قرار گرفت. داستان ساخت این تاج به این صورت است که محمدرضاشاه بعد از اعتراض های دهه 40 تصمیم به اجرای برنامه های اصلاحی در قالب انقلاب سفید زد. یکی از اقدامات او در قالب این انقلاب، اعطای آزادی به زنان ایرانی بود و بر همین اساس در حرکتی نمادین تصمیم گرفت تا مراسمی برای تاجگذاری همسر خود، فرح دیبا ترتیب دهد، امری که تا پیش از این هرگز انجام نشده بود و همسران شاهان ایران هیچگاه تاجگذاری نکرده بودند. این تاجگذاری نیاز به تاجی درخور و شایسته داشت و به همین جهت از شرکت جواهرسازی فرانسوی “ون کلیف و آرپلز” خواسته شد تا این کار را به طرز شایسته ای به انجام برسانند. بر اساس سنت تاریخی برای ساخت تاج می بایست از سنگ‌ها و جواهرات موجود در خزانه سلطنتی استفاده می شد و از طرفی دیگر از آنجایی که امکان خارج کردن جواهرات سلطنتی از ایران وجود نداشت، شرکت فرانسوی مجبور شد تا برای ساخت، به ایران بیاید. ساخت این تاج شش ماه طول کشید و به یکی از زیباترین تاج های ایران بدل شد.

 

ویژگی های تاج شهبانو :

 

تاج فرح پهلوی قابی از طلای سفید دارد و با کلاه مخمل سبزی پوشیده شده است. تزیین آن بر عهده ۳۶ زمرد سبز، ۱۰۵ مروارید، ۳۴ یاقوت سرخ، ۲ اسپینل و ۱۴۶۹ قطعه الماس گذاشته شده و زمرد سبز رنگ 92 قیراطی در مرکز جلوی تاج شکوه خاصی به آن بخشیده است. فرح دیبا چنان که در کتاب خاطرات خود نوشته است این تاج را بسیار زیبا و در عین حال بسیار سنگین توصیف می کند و وزن آن را دو کیلوگرم می داند.

تاج شهربانو

از دیگر جواهرات مورد استفاده فرح پهلوی در مراسم تاجگذاری اش، گردنبند زیبا و زمردنشانی بود که بعدها به نام گردنبند تاجگذاری شهرت پیدا کرد. این گردنبند نیز مانند تاج شهبانو، ساخت دست جواهرسازهای ماهر شرکت فرانسوی ون کلیف اند آرپلز است و در مراسم تاجگذاری وی مورد استفاده قرار گرفت.

 

ویژگی های گردنبند تاجگذاری:

 

جنس بدنه گردنبند از جنس طلا و پلاتین است و در میانه آن زمردی بزرگ و تراش خورده توجه را به خود جلب می کند. در کنار این زمرد بزرگ، زمردهای کوچکتر و مرواریدهای یک شکل آن را به زیباترین صورت ممکن تزیین کرده اند؛ اما این تنها هنر و سلیقه به کار رفته در ساخت این گردنبند نیست، اگر کمی به سنگ های قیمتی آن توجه کنید الماس های سفید کوچکی را می بینید که زمردها را در میان گرفته اند. در آخر نیز الماس های زردی را می بینید که درست بر بالای زمرد بزرگ خودنمایی می کنند و جلال گردنبند را به حد اعلای خود رسانده اند.

گردنبند تاجگذاری

کمربند زرین

هر چه به انتهای زمان بازدیدتان از خرانه جواهرات ملی می رسید اشیایی که در معرض دیدتان قرار می گیرند هیجان انگیزتر و جذاب تر می شوند. یکی از آنها کمربند زرینی ست که ممکن است در نگاه اول چندان نظرتان را به خود جلب نکند؛ اما زمانی که به ویژگی های آن پی می برید برای تان جذاب می شود.

این کمربند از بند زربافتی به طول 119 سانتی متر تشکیل شده و با قطعه زمردی بیضی شکل و منحصر به فردی به وزن 176 قیراط، درخششی دوچندان پیدا کرده است. این قطعه زمرد خود به 60 قطعه الماس برلیان و 145 قطعه الماس فلامک آراسته شده و برقی خیره کننده به کمربند داده است. دستور ساخت این کمربند زرین به مانند کره جواهرنشان توسط ناصرالدین شاه داده شده و توسط او در مجالس مختلف مورد استفاده قرار می گرفت.

کمربند زرین

گردنبند الماس و زمرد

اینجا در خزانه جواهرات ملی انواع مختلفی از گردنبندهای سلطنتی و جواهرنشان به چشم می خورد که در نور تاریک اتاق می درخشند و داستان های گذشته را با خود مرور می کنند. اکنون می خواهیم به سراغ یکی دیگر از این گردنبندهای بی بدیل مجموعه، گردنبند زمرد و الماس برویم و با هنر سازنده آن آشنا شویم.

پایه این گردنبند از نقره است و بر روی آن سنگ های زینتی و گرانبهایی چون زمرد و الماس به چشم می خورد. بزرگترین زمردی که در ساخت این گردنبند به کار رفته 10 قیراط وزن دارد و به نظر می رسد به قمرالسلطنه- از شاهزادگان قاجار و دختر فتحعلی شاه- تعلق داشته است. حال اگر کمی در جزییات این گردنبند زمرد و الماس دقیق تر شویم، در اطراف هر زمرد قابی از طلا و سپس الماس را می بینیم که زمردها را در میان گرفته اند و باعث جلوه بیشترشان شده اند.

گردنبند الماس و زمرد

آفتابه لگن سلطنتی

شاید اگر بشنوید آفتابه لگن هم جزوی از جواهرات سلطنتی ست در ابتدا تعجب کنید، اما اگر این اثر را از نزدیک ببینید متوجه تزیینات اثر و جواهرات به کار رفته در ساخت آن می شوید و تایید می کنید که چرا این اثر باید در خزانه جواهرات سلطنتی قرار بگیرد. در گذشته پیش از این که سیستم آب لوله کشی وجود داشته باشد افراد برای شستشوی دست و صورت شان از آفتابه و لگن استفاده می کردند و بدون شک آفتابه و لگنی هم که مورد استفاده درباریان و شاهان و شاهزادگان بود می بایست زیباترین و بهترین آنها باشد. قدمت این آفتابه و لگن سلطنتی نیز به دوره قاجار باز می گردد و در زمان صرف ناهار یا شام مورد استفاده بزرگان قاجار قرار می گرفت. طرز استفاده آن نیز به این صورت بود که خدمتکاری لگن و خدمتکار دیگری آفتابه را برای میهمانان می آورد؛ بعد خدمتکار اول آب گرم و معطر به گلاب را روی دست میهمانان می ریخت تا دستانش را پیش از صرف غذا بشوید و خدمتکار دیگر نیز لگن را زیر دستان او می گرفت تا آب ها را در ظرف جمع کند.

*ویژگی های آفتابه لگن سلطنتی

هر دو بخش آفتابه و لگن از طلای خالص تهیه و هر کدام با سنگ هایی مانند مینا، زمرد، یاقوت و اسپینل پوشانده شده اند. به جزییات لگن که دقت کنید زمردی درشت را می بینید که با وزن 25 قیراطی، از بیننده خودنمایی می کند و جلوه سلطنتی به لگن بخشیده است. روی آفتابه نیز دو سنگ بزرگ بیشتر از دیگر جواهرات به چشم می آیند که یکی از آنها یاقوتی به وزن 22 قیراط و دیگری زمردی به وزن 30 قیراط است.

آفتابه لگن سلطنتی

شمشیرها، خنجرها و سپرهای مجموعه خزانه جواهرات ملی

در میان اشیا و آثار گوناگون خزانه جواهرات ملی شمشیرها و سپرهای جواهرنشان جایگاه ویژه ای دارند و در مراسم های مختلف مورد استفاده شاهان، درباریان و شاهزادگان قرار می گرفتند. در این قسمت سعی داریم تا تعدادی از مهمترین آنها را به شما معرفی کنیم و با ویژگی های شان بیشتر آشنا شویم.

شمشیر فتحعلی شاه قاجار 

از مشهورترین شمشیرهای خزانه جواهرات ملی شمشیر فتحعلی شاه قاجار است که در بسیاری از پرتره های او نیز دیده می شود. فتحعلی شاه به این شمشیر علاقه بسیاری داشت و از آن، چه در نقش ها و چه در مشق ها استفاده می کرد. امری که باعث شده بود خش های زیادی روی دسته شمشیر به وجود آید. از ویژگی های منحصر به فرد این شمشیر پره هلالی آن است که قدمت ساخت این نوع پره ها به ایران باستان بازمی گردد. فولادی که در ساخت این شمشیر به کار رفته است کیفیت بالایی دارد و روی آن یک کتیبه با نام فتحعلی شاه از جنس طلا با تاریخ 1213 هجری قمری دیده می شود. دسته و غلاف این شمشیر سلطنتی نیز با جواهراتی از جنس زمرد، یاقوت و الماس و موتیف هایی (نقش هنری) از گل و مرصع شده است. یاقوت بزرگی که روی دسته شمشیر می بینید 40 قیراط دارد و دو یاقوت به وزن های 20 و 25 قیراط شکوه خاصی به غلاف آن داده است.

شمشیر فتحعلی شاه قاجار

شمشیر سلطنتی یا شمشیرشاهی ‏

شمشیر سلطنتی یا شاهی، شمشیر دیگر مشهور خزانه جواهرات است و به ناصرالدین شاه تعلق دارد. اگر به کتیبه حک شده روی شمشیر نگاهی بیندازیم متوجه می شویم که این شمشیر توسط میرزا علی نقی در سال 1306 هجری قمری ساخته شده است. شمشیری که به نظر می رسد توسط وزیر اعظم ناصرالدین شاه، امین السلطان به وی اهدا و بعدها به بخشی از لباس شاهانه یا فاخرِ تاجگذاری شاهان قاجار تبدیل شد. زیبایی ارزش و شهرت این شمشیر به اندازه ای بود که حتا در مراسم تاجگذاری محمدرضاشاه پهلوی نیز مورد استفاده قرار گرفت. ویژگی منحصر به فردی که این شمشیر را از دیگر هم‌نوعان خود متمایز می کند سه میله خمیده ضامن آن است که هر کدام نقشی از مار دارند و به سری الماس نشان ختم می شوند.

طول شمشیر شاهی 1 متر است و دسته و غلافی مرصع نشان دارد. تعداد جواهرات به کاررفته در این شمشیر 300 عدد است و دو عدد از بزرگترین زمردهای خزانه هر کدام به وزن 110 قیراط، بها و ارزش آن را صدچندان کرده است.

معروف ترین جواهرات سلطنتی ایران

شمشیر دسته عاج

این شمشیر در زبان فارسی به نام یاتاقان نیز مشهور است و دسته ای ساخته شده از عاج و پره ای مستقیم به طول 73 سانتی متر (کوتاه‌تر از شمشیر معمولی) دارد. غلاف و دسته آن با حداقل 10 زمرد بزرگ در فواصل معین و موتیف هایی گلدار از جواهر بین زمردها تزیین شده است. گفته می شود این شمشیر هدیه ای از سوی رضاقلی خان به ناصرالدین شاه بوده است.

معروف ترین جواهرات سلطنتی ایران

شمشیر نادرشاه

از شمشیرهای نفیس دیگری که در خزانه جواهرات ملی می توان سراغ آن را گرفت شمشیر نادرشاه افشار است. شمشیر 1 متری که گفته می شود نادرشاه در حمله به هندوستان آن را همراه داشته و با آن فتح های بزرگ به دست آورده است. انواع گوهرها مانند زمرد، الماس‌، لعل‌ و یاقوت‌ این اثر جواهرنشان را تزیین کرده و به آن شکوه شاهانه بخشیده اند. تعداد الماس های به کار رفته در این شمشیر 850 عدد است که وزن بزرگترین آن به 20 قیراط می رسد. هرچند گفته شده است که خود نادرشاه از شمشیری ساده استفاده می کرده و بعدها این شی به دستور فتحعلی شاه مرصع شده است.

معروف ترین جواهرات سلطنتی ایران

خنجر نگین دار

خنجر نگین دار گنجینه جواهرات ملی، خنجری ست به طول 40 سانتی متر که طول آن اندازه ای بیشتر از حد معمول دارد. انتهای این خنجر تا اندازه ای کج شده و دسته و غلاف آن مانند دیگر جواهرات این خزانه با یاقوت قرمز، الماس و زمرد آراسته شده است. بزرگترین یاقوت مورد استفاده برای تزیین این خنجر 60 قیراط دارد و کتیبه حک شده روی آن قدمتش را به دوران فتحعلی شاه نسبت می دهد.

معروف ترین جواهرات سلطنتی ایران

سپر نادری

از اشیای خاص خزانه جواهرات، سپر نادرشاه افشار است که در جنگ های مختلف از آن استفاده می کرد. این سپر ساخته شده از پوست کرگدن است و 46 سانتی متر قطر دارد و در ابتدا پوششی ساده داشت؛ اما بعدها مانند شمشیر نادری به دستور فتحعلی شاه قاجار مرصع شد. در مرکز این سپر یکی از بزرگترین یاقوت های سرخ جهان با وزن 225 قیراط را می بینید که به وسیله ستاره ای از ردیف های الماس، یاقوت و زمرد احاطه شده است.

معروف ترین جواهرات سلطنتی ایران

کلاه عباس میرزا

کلاه عباس میرزا (فرزند فتحعلی شاه و ولیعهد ایران که هیچ گاه نتوانست به پادشاهی ایران برسد) اثر دیگری ست که در زمان بازدید از این مجموعه می توانید از تماشای هنر به کاررفته در ساخت آن لذت ببرید و به وجد بیایید. تاجی از پارچه اطلس و مخمل قرمز که روی آن با مروارید و پولک دوخته شده و زمردی درشت بر بالای آن خودنمایی می کند.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن